شاید شما هم به محض دیدن دود آبی یا لکههای روغن زیر اگزوز ماشین یا موتور سیکلتتان، فوراً به یک تعمیر میلیونی فکر کنید که البته کاملاً طبیعی است و حق دارید؛ چون روغن جایش توی اگزوز نیست! اما خبر خوب این است که مشکل همیشه هم خیلی جدی نیست. در اکثر مواقع، ایراد از یک قطعه ارزان یا صرفا یک گرفتگی ساده است که به راحتی درست میشود. در این پست آموزشی از قطران موتور رخش، تمام دلایل خروج روغن از اگزوز را برایتان توضیح میدهیم تا دقیقا بدانید باید چه کار کنید.
دلایل خروج روغن از اگزوز
هر مشکلی که در ماشین یا موتور سیکلت خود میبینیم، ریشه و علت مشخصی دارد؛ نشت روغن از اگزوز هم دقیقا همینطور است و دلایل خاص خودش را دارد که دانستن آنها به پیدا کردن علت خروج روغن از اگزوز ماشین کمک میکند. برای همین در این بخش میخواهیم مهمترین دلایل این اتفاق را مرور کنیم.
خرابی گاید سوپاپ
فرسودگی گاید سوپاپ، یکی از دلایل اصلی خارج شدن روغن از اگزوز است. وقتی گاید سوپاپ خراب میشود، در واقع سوراخی که سوپاپ در آن حرکت میکند، گشادتر از حد استاندارد میشود. این لقی اضافی، باعث میشود لاستیک آب بندی سر راهش (کاسه نمد) را خراب کند و دیگر نتواند وظیفه خود را درست انجام دهد. به زبان سادهتر، یک راه برای نشت روغن به درون موتور باز میشود. در نتیجه، این روغن میسوزد و دود میکند.
خرابی رینگهای پیستون
دور پیستون، چند حلقه شبیه به واشرهای فلزی وجود دارد که ما آنها را با نام «رینگ پیستون» میشناسیم. این رینگها اجازه نمیدهند روغن از پایین وارد قسمت بالایی موتور، یعنی محفظه انفجار بنزین شود. حالا اگر این رینگها به مرور زمان ترک بخورند یا بشکنند، روغن از لای آنها رد میشود، وارد محل احتراق میشود و همراه بنزین میسوزد؛ نتیجهاش هم همان دود آبی رنگی است که از اگزوز بیرون میآید. ضمنا، این مشکل فقط مخصوص خودروهای سواری نیست و علت خروج روغن از اگزوز تراکتور و ماشینهای سنگین دیگر هم معمولاً همین خرابی رینگهاست. البته اگر این خرابی شدید باشد، روغن ممکن است نسوزد و به صورت مایع از اگزوز بیرون بریزد.
پیستون آسیب دیده
گاهی اوقات هم این خود پیستون است که با آسیب دیدگیاش باعث نشت روغن به اگزوز میشود، نه قطعات اطرافش. پیستون در موتور مثل یک درزگیر عمل میکند. وقتی سر آن خراب شود، روغن از آن نشت میکند و وارد جایی میشود که فقط بنزین اجازه دارد بسوزد. بخشی از روغن میسوزد و دود آبی ایجاد میکند، اما مقدار زیادی از روغن بدون سوختن از طریق اگزوز به بیرون میریزد.
ترک خوردن سرسیلندر یا بلوک سیلندر
موتور خودرو یک بدنه اصلی و محکم دارد که شامل بلوک و سرسیلندر است. روغن موتور باید در مسیرهای مشخص داخل این بدنه حرکت کند تا وظیفه روانکاری قطعات را بهخوبی انجام دهد. در سایر مقالات وبلاگ به طور مفصل درباره وظایف روغن موتور صحبت کردهایم. حالا تصور کنید روی این بدنه اصلی ترک ایجاد شود؛ چنین ترکهایی مانند یک میانبُر ناخواسته عمل کرده و باعث میشوند روغن از مسیر اصلی خارج شده و وارد اتاقک احتراق شود؛ جایی که بنزین میسوزد. در نتیجه روغن همراه با دود از اگزوز خارج خواهد شد. به همین دلیل انتخاب محصول باکیفیت و خرید از مراکز معتبر فروش عمده روغن موتور اهمیت بسیار زیادی دارد.
خراب شدن واشر سر سیلندر
در شرایط عادی، واشر سرسیلندر وظیفه دارد مسیر عبور روغن، آب و گازهای احتراق را از هم جدا نگه دارد. اما اگر این قطعه به هر دلیلی آسیب ببیند، این جداسازی هم از بین میرود و روغن خیلی راحت وارد سیلندر میشود. در این حالت، بخشی از روغن داخل سیلندر میسوزد و بخشی دیگر همراه دود از اگزوز بیرون میآید. این مشکل که به عنوان یکی از رایجترین دلایل برای علت خروج روغن از اگزوز پژو ۴۰۵ و خودروهای مشابهش شناخته میشود، معمولاً با بالا رفتن دمای موتور و کاهش توان آن هم همراه است.
گرفتگی دریچه PCV
خروج روغن از اگزوز میتواند به دلیل گرفتگی دریچه PCV هم باشد. این گرفتگی فشار داخل میل لنگ را بالا میبرد و آب بندهای موتور دیگر نمیتوانند جلوی نشت روغن را بگیرند، در نتیجه روغن به جای مسیر اصلیاش وارد اگزوز میشود. شاید حتی روغن را در بخشهایی مثل منیفولد ورودی هم ببینید که این وضعیت باعث افت کارایی موتور و مصرف بالاتر روغن خواهد شد.
خراب شدن توربو شارژر ماشین
یکی از دلایل کمتر دیده شده اما مهم خارج شدن روغن از اگزوز، خرابی توربو شارژر است. وقتی این قطعه آسیب ببیند، روغن راه خود را به لوله اگزوز باز میکند و همراه با دود آبی یا سیاه از اگزوز بیرون میآید. این وضعیت معمولاً با کاهش سرعت و افزایش مصرف بنزین همراه است و ممکن است باعث خرابیهای بزرگتری شود.
جالب است بدانید تقریبا اکثر دلایلی که درباره خروج روغن از اگزوز گفتیم، مثل خراب شدن رینگهای پیستون، آسیب دیدن پیستون، خرابی واشر سرسیلندر و فرسودگی گاید سوپاپ، میتواند علت خروج روغن از اگزوز موتور سیکلت هم باشد و باعث همان نشانهها شود. البته، مواردی مثل گرفتگی دریچه PCV یا توربو شارژر، معمولا در موتور سیکلتها وجود ندارند یا خیلی کم دیده میشوند. به هر حال، دانستن این موارد برای هر کسی که ماشین یا موتور دارد، مفید و کمک کننده خواهد بود.
مطلب پیشنهادی: علت کم شدن روغن خودرو چیست؟ نشتی یا سوختن؟
مهمترین دلیل خروج روغن از گزوز چیست؟
حالا که همه دلایل احتمالی این اتفاق را مرور کردیم، میتوانیم بگوییم که مهمترین و اصلیترین علت خروج روغن از اگزوز، چه در ماشین و چه در موتور، همان مشکل معروف «روغن سوزی» است! به زبان ساده، وقتی روغن به محفظه احتراق بنزین نشت میکند، همراه بنزین میسوزد و دود تولید میکند. این نشتی هم به دلیل خراب شدن آب بندهای مهمی مثل رینگ پیستون، لاستیک سوپاپ یا بقیه دلایلی که بررسی کردیم اتفاق میافتد. تمام ماجرا همین است!
چگونه خروج روغن از اگزوز را تعمیر کنیم؟
قبل از اینکه به تعمیرگاه بروید، میتوانید خودتان دست به کار شوید و با انجام چند کار ساده، علت اصلی خروج روغن از اگزوز را پیدا کنید. در جدول زیر به ترتیب اولویت گفتهایم که باید چه چیزهایی را بررسی کنید:
| اقدام | توضیحات |
| درپوش روغن را چک کنید. | موتور را روشن کنید و با احتیاط زیاد، درپوش روغن را باز کنید. اگر فقط کمی بخار بیرون آمد، طبیعی است، اما اگر هوا با فشار زیاد یا با بوی بنزین بیرون پرید، یعنی فشار داخل موتور بیش از حد است و احتمالاً رینگهای پیستون مشکل دارند. |
| سوپاپ PCV را بررسی و تمیز کنید. | انگشتتان را روی آن بگذارید؛ اگر مکش قوی حس کردید، سالم است. اگر نه، احتمالاً گرفته و باید تمیز یا تعویض شود. این کار در اکثر مواقع مشکل را حل میکند. |
| تست نشتی را انجام دهید. | این تست کار مکانیک است و نیازی نیست شما انجامش دهید. به این صورت که مکانیک با کمک دستگاه به داخل سیلندرها هوا میفرستد تا ببیند هوا از کجا نشت میکند و با این روش مشخص میشود ایراد از کدام بخش موتور است. |
| توربوشارژر را بازرسی کنید. | این مرحله فقط برای خودروهایی است که توربوشارژر دارند. کافی است شلنگهای ورودی و خروجی توربو را بررسی کنید؛ اگر چرب و روغنی بودند یا پرههای داخلی لق بودند، یعنی توربو خراب شده و نیاز به تعمیر دارد. |
| به مکانیک متخصص مراجعه کنید. | در صورتی که این راه حلها نتیجه ندادند یا اصلاً نمیدانید از کجا باید شروع کنید، بهتر است ماشین را پیش یک مکانیک خوب ببرید؛ چون یک دستکاری ناشیانه کافی است تا هر مشکل کوچکی کلی خرج روی دست شما بگذارد. |
سخن پایانی
حالا که با هم تمام دلایل و راه حلهای اولیه را مرور کردیم، میدانیم که دیدن روغن در اگزوز همیشه هم به معنای یک فاجعه نیست و گاهی اوقات فقط با یک بررسی کوچک، رفع خواهد شد. خوشحال میشویم اگر شما هم تجربهای در این باره دارید یا سوالی در ذهنتان مانده، آن را در بخش نظرات مطرح کنید تا به آن پاسخ دهیم. به عنوان نکته پایانی و مهمترین جمع بندی، دقت کنید که هیچ وقت نباید از یکسری نشانهها مثل همین خروج روغن از اگزوز سرسری رد شوید و در صورت امکان با یک مکانیک خوب صحبت کنید تا شما را راهنمایی کند.
کامنت ها