یکی از لحظات نگران کننده موقع رسیدگی به ماشین، دیدن پایین آمدن روغن روی گیج است؛ مخصوصا وقتی هیچ دودی از اگزوز نمیبینید! اینجا است که نمیدانید باید ماشین را پیش تعمیرکار ببرید یا فقط روغن اضافه کنید. اما نگران نباشید، این اتفاق همیشه هم به معنی خرابی موتور ماشین شما نیست! در این پست آموزشی، تیم فنی قطران موتور رخش به شما کمک میکند تا علائم، دلایل و راه حلهای این موضوع را بشناسید و مشکل را پیدا کنید.
نشانههایی که باید آنها را جدی بگیرید
قبل از اینکه دنبال دلیل اصلی بگردیم، باید بدانیم که اصلا چطور بفهمیم ماشین ما به شکل غیرعادی روغن کم میکند، حتی اگر دودی هم در کار نباشد. اینها نشانههای مهمی هستند که نباید ساده از کنارشان بگذرید.
مجبور میشوید مدام روغن سرریز کنید
طبق عادت سطح روغن را بررسی میکنید و میبینید کم است. مقداری اضافه میکنید، اما بعد از هزار تا دو هزار کیلومتر رانندگی، دوباره گیج پایین میآید! تکرار این قضیه، نشان میدهد که ماشین در مصرف یا نگهداری روغن مشکل دارد. البته، فقط روغن موتور نیست که باید چک شود؛ گاهی اوقات نشتی از سیستم ترمز هم میتواند خطرناک باشد و شاید نیاز به خرید عمده روغن ترمز باکیفیت برای سرویسهای دورهای داشته باشید.
چراغ روغن روشن میشود
روشن شدن این چراغ یعنی فشار روغن موتور کم شده است. در ۹۰ درصد مواقع، دلیل اصلی این افت فشار، همان کمبود حجم روغن است. اگر موقع ترمز گرفتن محکم یا در پیچهای تند، این چراغ حتی برای چند ثانیه روشن و خاموش شد، حتما مقدار روغن را چک کنید.
از موتور صداهای عجیب میشنوید
کار اصلی روغن، جلوگیری از ساییدگی قطعات فلزی روی یکدیگر است. وقتی روغن کم میشود، روان کاری درست انجام نمیگیرد و قطعاتی مثل پیستونها و سوپاپها سر و صدا میکنند. شنیدن صدای ریز «تیک تیک» یا «تق تق» شبیه چرخ خیاطی، مخصوصا اول صبح که موتور سرد است، نشانه کمبود روغن است.
بوی روغن سوخته حس میکنید
شاید ماشین دود نکند، اما در اطراف یا داخل کابین بوی روغن سوخته به مشامتان برسد. این بو معمولا به این خاطر است که روغن از درزگیرهای خراب نشت کرده و روی بخشهای داغی مثل لوله اگزوز میریزد. این روغن با گرمای زیاد میسوزد و بوی تندی شبیه پلاستیک سوخته میسازد.
علتها و دلایل: این روغن کجا میرود که دودی از آن بلند نمیشود؟
خب، بیایید ببینیم ماجرا از چه قرار است! وقتی روغن موتور کم میشود اما هیچ دود آبی از اگزوز بیرون نمیآید، راننده حسابی گیج میشود. اما نگران نباشید، روغن بخار نمیشود و به آسمان نمیرود! معمولا یکی از این دو اتفاق افتاده؛ یا روغن دارد جایی بیرون از موتور میریزد، یا آنقدر نامحسوس داخل موتور میسوزد که دودی درست نمیکند.
نشتیهای خارجی روغن
بیشتر وقتها، مقصر اصلی همین نشتیهای کوچک هستند. این نشتیها همیشه آنقدر زیاد نیستند که زیر ماشینتان چالهی روغن درست کنند؛ گاهی آنقدر کم هستند که فقط موتور را کثیف و چرب میکنند. مهمترین جاهایی که روغن از آنها فرار میکند اینها هستند:
- واشر درب سوپاپ: بالای موتور یک درپوش فلزی بزرگ یا پلاستیکی هست. زیر این درپوش، یک لاستیک (واشر) گذاشتهاند تا روغن بیرون نریزد. این لاستیک به مرور زمان مثل یک کش کهنه خشک میشود. روغن از کنارش بیرون میزند و روی بدنه داغ موتور میریزد. چون موتور داغ است، این روغن سریع بخار میشود و شما فقط بوی سوختگی حس میکنید، ولی لکهای روی زمین نمیبینید.
- کاسه نمدها: اینها واشرهای گرد پلاستیکی هستند که پشت تسمههای ماشین مخفی شدهاند. کارشان این است که نگذارند روغن از کنار قطعات چرخنده موتور بیرون بریزد. چون جایشان مخفی است، اگر خراب شوند و روغن بدهند، شما به راحتی متوجه نمیشوید!
- واشر کارتر: کارتر همان تشت روغن زیر موتور است. اگر واشر دور این تشت خراب شود، زیر ماشین همیشه چرب است.
- پیچ تخلیه و فیلتر: گاهی هم مشکل خیلی ساده است؛ مثلا، تعویض روغنی پیچ زیر کارتر را خوب سفت نکرده یا فیلتر روغن شل است و روغن قطره قطره هدر میرود.
بخار شدن روغن
روغن مایع است و در گرمای زیاد بخار میشود. همه روغنها کمی بخار میشوند، اما اگر روغن بیکیفیت و ارزان بخرید، یا روغنی بریزید که برای ماشینتان زیادی شل باشد، خیلی زودتر بخار میشود. کیفیت پایین مواد اولیه در تولید روغن، که مربوط به مرحله خرید روغن پایه نامرغوب توسط تولیدکننده است، میتواند یکی از دلایل اصلی این تبخیر زیاد باشد. اگر در ترافیک سنگین میمانید یا ماشینتان قدیمی است و داغ میکند، این بخار شدن بیشتر هم میشود!
خرابی شیر PCV
یک قطعه کوچک و ارزان به نام شیر PCV وجود دارد که حکم نفس کش موتور را دارد. این قطعه بخارهای روغن را میگیرد و دوباره به موتور برمیگرداند تا بسوزند.
- اگر یکسره باز بماند: مثل جاروبرقی بخار روغن را میمکد و میسوزاند (بدون دود زیاد).
- اگر کیپ شود: راه نفس موتور بسته میشود، فشار داخل موتور بالا میرود و روغن زور میزند تا از درزها و واشرها بیرون بزند.
شروع فرسودگی رینگهای پیستون و لاستیک ساق سوپاپ
گاهی وقتها هم قطعات داخلی موتور، مثل رینگها، کمی ضعیف شدهاند. آنها اجازه میدهند مقدار خیلی کمی روغن وارد اتاق انفجار شود. این مقدار آنقدر کم است که وقتی با بنزین میسوزد، دود آبی غلیظی درست نمیکند که با چشم دیده شود، اما در درازمدت باعث میشود سطح روغن روی گیج پایین بیاید. این یعنی موتور شما در مرحله اول روغن سوزی است.
راهکارها: چطور این مشکل را حل کنیم؟
حالا که با دلایل احتمالی آشنا شدید، وقت آن است که آستینها را بالا بزنید و به دنبال راه حل باشید! خوشبختانه، خیلی از این راهکارها ساده و کم خرج هستند.
با چشم خودتان همه جا را بگردید!
اولین و سادهترین کار، یک بازرسی دقیق با چشم است! اول ماشین را در یک جای صاف پارک کنید و صبر کنید تا موتور کمی خنک شود. بعد با یک چراغ قوه، تمام قسمتهای موتور را با دقت نگاه کنید. دنبال جاهایی باشید که چرب، روغنی یا پر از گرد و خاک سیاه و چسبناک هستند. بالای موتور (دور درپوش سوپاپ)، دور فیلتر روغن و زیر موتور (کارتر) را با دقت بیشتری بگردید. اگر متوجه نشتی از سیستم فرمان شدید، ممکن است نیاز به مراجعه به مراکز فروش عمده روغن هیدرولیک برای تهیه روغن مناسب داشته باشید.
از روغن موتور خوب و مناسب استفاده کنید
همیشه از روغن موتوری استفاده کنید که کارخانه سازنده ماشین شما پیشنهاد کرده است. بهترین راهنما، دفترچه ماشین خودتان است. استفاده از روغنهای باکیفیت و معتبر که تحمل گرمای بالایی دارند، میتواند مقدار بخار شدن روغن را خیلی کم کند. برای اطمینان از اصالت کالا، بهتر است سراغ مراکز معتبر فروش عمده روغن موتور بروید تا خیالتان راحت باشد. یادتان باشد، هیچوقت گول روغنهای ارزان و ناشناس را نخورید!
شیر PCV را عوض کنید
همان طور که گفتیم، خرابی شیر PCV یکی از دلایل رایج و پنهان کم شدن روغن است. این قطعه معمولا قیمت زیادی ندارد و عوض کردن آن در بیشتر ماشینها کار راحتی است. اگر ماشین شما کارکرد بالایی دارد (مثلا بالای ۱۰۰ هزار کیلومتر)، عوض کردن این شیر حتی اگر خراب هم نباشد، یک کار پیشگیرانه است.
ماشین را پیش یک مکانیک خوب ببرید
اگر با این کارها نتوانستید مشکل را پیدا کنید، حتما ماشین را پیش یک مکانیک ماهر و باانصاف ببرید. مکانیکها با تجربهای که دارند و با استفاده از ابزارهای خاص، مثل دستگاه تست فشار یا تزریق یک ماده رنگی مخصوص به داخل روغن، میتوانند حتی کوچکترین و پنهانترین نشتیها را هم به سرعت پیدا کنند.
سخن پایانی
در این پست آموزشی از قطران موتور رخش، فهمیدیم که کم شدن روغن بدون دود ترسناک نیست، اما باید آن را جدی بگیرید. معمولا این مشکلات با تعویض یک قطعه ارزان یا گرفتن یک نشتی ساده حل میشوند و جلوی خرجهای سنگین تعمیر موتور را میگیرند. پس با چک کردنهای منظم و استفاده از روغن باکیفیت، از سلامت ماشینتان مطمئن شوید. حتما تجربههای خودتان را هم برای ما بنویسید تا همه دوستان از آنها استفاده کنند.
کامنت ها