آشنایی با نقطه ریزش روغن از آن جهت حائز اهمیت است که نشاندهندهی تغییر فاز روغن از حالت مایع به نیمهجامد میباشد. افرادی که قصد خرید انواع روغن موتور برای مناطق سردسیر یا شرایط خاص آبوهوایی را دارند، باید با استاندارد نقطه ریزش آشنا باشند. به همین منظور، از مشاوران شرکت قطران موتور رخش بهره خواهیم گرفت تا اطلاعات دقیق و بهروز در اختیار مخاطبان خود قرار دهیم. همچنین اگر قصد روانکاری ماشینآلات صنعتی را دارید و درباره نقطه ریزش روغن تحقیق میکنید، لازم است به نحوه انجام آزمایشها نیز توجه داشته باشید؛ اینکه این تستها در چه شرایطی و با چه پارامترهایی انجام شدهاند در انتخاب نهایی شما تاثیر گذار است.
Pour Point چیست؟
نقطه ریزش روغن به کمترین دمایی گفته میشود که در آن یک سیال روغنی میتواند جریان داشته باشد. در صورتی که دما اندکی کاهش پیدا کند، روغن تغییر فاز میدهد و از مایع به نیمه جامد و جامد تغییر خواهد کرد. دقت کنید که نقطه ریزش روغن با توجه به مواد پایه و همچنین تکنولوژی تولید بسیار متفاوت است. به همین دلیل تاکید داریم که استاندارد تولیدی روغنهای مختلف متفاوت است و هر یک از آن ها عملکرد متفاوتی در پی دارند.
کسانی که بر اساس آب و هوای سردسیر روغن موتور انتخاب میکنند باید به عدد Pour Point آن توجه ویژه داشته باشند. اگر صرفاً بر اساس شرایط فروش عمده روغن موتور بهترین گزینه را انتخاب کنند، با چالشهای متعددی مواجه خواهند شد. به یاد داشته باشید که رانندگی در آب و هوای سردسیر به نقطه ریزش روغن بستگی دارد و این موضوع محدود به روغن موتور نیست. روغن هیدرولیک و روغن ترمز خودرو نیز باید بر اساس شرایط سردسیر انتخاب شوند. حتی افراد حرفهای در روغنکاری قطعات مختلف خودرو، با توجه به شرایط سردسیر این کار را انجام میدهند، زیرا تغییر فاز روغن از حالت نیمهجامد، مانند گریس، به حالت جامد میتواند آسیبآفرین باشد.
استاندارد نقطه ریزش روغن + جدول نقطه ریزش روغن برندهای ایرانی
در ایران چند برند بهران، پارس و اسپیدی بیشتری تقاضا را به دنبال دارد که در جدول زیر محصولات مختلف آن ها را بررسی خواهیم کرد. اما قبل از آن باید به استاندارد ASTM D97 اشاره نماییم که به یک روش استاندارد بررسی نقطه فرآوردههای نفتی میباشد. پیش بینی نقطه ریزش فرآوردههای روغنی و غیر روغنی از گرفتگی لولهها جلوگیری خواهد کرد.
| نام روغن | نقطه ریزش (تقریبی) | نقاط قوت (چرا پیشنهاد بدیم؟) | نقاط ضعف (به چه نکتهای دقت کنیم؟) |
| بهران سوپر پیشتاز | ۲۷- درجه سانتیگراد | • کیفیت و اعتبار بالا • پایداری حرارتی خوب • در دسترس بودن | • قیمت نسبتاً بالاتر |
| بهران سوپر پیشتاز | ۲۴- درجه سانتیگراد | • برند معتبر و شناختهشده • مناسب برای موتورهای قدیمیتر و مناطق گرم | • تکنولوژی قدیمیتر (مینرال) • عملکرد ضعیف در هوای سرد |
| پارس پایا | ۳۰- درجه سانتیگراد | • نقطه ریزش عالی (مناسب سرما) • قیمت رقابتی • خاصیت پاککنندگی مناسب | • احتمال تبخیر نسبتاً بیشتر (نیاز به بررسی سطح روغن) |
| پارس پایا | ۲۵- درجه سانتیگراد | • گزینه اقتصادی و با کیفیت • محافظت خوب از موتور | • شهرت کمتر نسبت به بهران در برخی مناطق |
| سپاهان اسپیدی | ۲۷- درجه سانتیگراد | • قیمت بسیار مناسب و اقتصادی • تنوع و در دسترس بودن زیاد | • عمر مفید متوسط (توصیه به تعویض زودتر) |
| سپاهان اسپیدی | ۲۴- درجه سانتیگراد | • ارزانترین گزینه برای مشتری • مناسب خودروهای با کارکرد بالا و قدیمی | • پایداری حرارتی متوسط در شرایط سخت |
| ایرانول ۱۷۰۰۰ | ۳۳- درجه سانتیگراد | • بهترین نقطه ریزش (ایدهآل برای مناطق خیلی سرد) • کیفیت بالا و جلوگیری از سایش | • قیمت بالاتر نسبت به سپاهان و پارس • نیاز به معرفی به مشتریان با دیدگاه قدیمی |
| ایرانول ۸۰۰۰ | ۲۵- درجه سانتیگراد | • کیفیت خوب و قابل اعتماد • قیمت مناسبتر از بهران | • عملکرد ضعیف در هوای سرد (مشترک در همه 20W-50 ها) |
تست نقطه ریزش روغن
تست نقطه ریزش روغن نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته دارد و نمیتوان به صورت ساده آن را انجام داد. برخی مواقع افراد سعی میکنند با تعریف دمای منفی تست روغن را مورد بررسی قرار دهند که از اساس اشتباه است. چرا که تست نقطه ریزش روغن باید در محفظه چند لایه با حذف عوامل محیطی تاثیر گذار صورت گیرد تا نتیجه خوبی در پی داشته باشد. هدف از انجام تست نقطه ریزش روغن و سایر فرآوردههای روغنی تاثیر مواد افزودنی مجاز میباشد. با توجه به تخصصی مسائل این بخش به شما توصیه میکنیم که سوالات خود را در بخش نظرات با ما مطرح کنید تا همکاران ما در کوتاهترین زمان ممکن به شما پاسخ دهند.
نقطه ابری شدن چیست و چه ارتباطی با نقطه ریزش روغن دارد؟
نقطه ابری شدن زمانی است که روغن تغییر فاز خود را شروع میکند و از مایع به حالت نیمه جامد تغییر میکند. دقت کنید که در این حالت تکه های کدر تشکیل میشود که نشان از تغییر فاز دارد. این تکههای کدر شبیه به ابر میباشند همان کریستالهای نیمه جامد روغن هستند که روی سرعت گردش روغن تاثیر گذار میباشند.
این پدیده شیمیایی با نام « Cloud Point » شناخته میشوند و شناخت آن به جهت تحلیل نقطه ریزش روغن حائز اهمیت است. زمانی که به نقطه ابری شدن میرسیم پایان نقطه ریزش روغن است. دقت کنید که این حالت خصوصا برای سوخت و مایعاتی از این دست بسیار حائز اهمیت است. به عنوان مثال ماشینهای سنگین که از بخاری درجا استفاده میکنند باید نسبت به نقطه ابری شدن سوخت خود آگاه باشند در غیر این صورت در فصل سرما برای تامین دمای مناسب کابین خودرو با چالش مواجه خواهند شد.
آیا نقطه ریزش روغن با کیفیت آن ارتباط مستقیم دارد؟
در صورتی که مواد پایه روغن به صورت آلی باشد و افزودنی آن نیز مشخص باشد، نقطه ریزش روغن میتواند کیفیت و خلوص روغن را نشان دهد. در صورتی که روغن به صورت تصفیه شده باشد و ترکیبات آن تحلیل پذیر نباشد نقطه ریزش روغن آن نشان دهنده کیفیت نخواهد بود. تحلیل ارتباط نقطه ریزش روغن و همچنین کیفیت روغن یک موضوع کاملا تخصصی است و بدون تشخیص ترکیبات الی نمیتواند نتیجه بخش باشد. با در نظر گرفتن این نکته نقطه ریزش فرآوردههای روغنی را نباید ملاک کیفیت آن قرار داد. برخی از سایتهای فعال در حوزه پالایش کیفیت روغن را به نقطه ریزش آن ارتباط میدهند که برای مصرف کنندگان خرد روغن قابل تعمیم نیست.
بررسی نقطه ریزش روغن چه مزایایی به دنبال دارد؟
شاید با خود فکر کنید که بررسی نقطه ریزش روغن حائز اهمیت نیست و میتوان از یک روغن باکیفیت برای مناطق سردسیر استفاده کرد. این دیدگاه میتواند هزینه تعمیرات و نگهداری شما را در میان مدت و بلند مدت افزایش دهد. در ادامه برخی از مهمترین مزایای بررسی نقطه ریزش روغن را بررسی خواهیم کرد.
- بررسی نقطه ریزش روغن هیدرولیک به عملکرد صحیح سیستم هیدرولیک خودرو کمک میکند. برخی مواقع سفت شدن فرمان یا دنده اتوماتیک به دلیل انتخاب روغن مناسب با نقطه ریزش بالا است.
- در صورتی که نقطه ریزش روغن به صورت دقیق بررسی گردد و بر اساس شرایط بحرانی انتخاب شود از گرفتگی لوله و کاهش فشار روغن جلوگیری خواهد شد. این موضوع میتواند در انتخاب روغن ترمز، انواع روغن موتور و حتی روغن هیدرولیک مورد استفاده قرار گیرد.
جدول حساسیت نقطه ریزش روغن ویژه خودروهای داخلی و خارجی
| توضیحات و سطح حساسیت به سرما | نقطه ریزش تقریبی روغن (°C) | گرید ویسکوزیته روغن پیشنهادی (برای هوای سرد و معتدل) | خودرو |
| حساسیت بالا: در مناطق بسیار سرد، استفاده از روغن 20W-50 ریسک بالایی دارد. حتماً به 10W-40 تغییر دهید. | 27- درجه سانتیگراد (برای 20W-50) | 20W-50 یا 10W-40 | پراید (انواع مدلها) |
| حساسیت متوسط: استفاده از 10W-40 در اکثر مناطق سرد ایران کافی است، اما در سرمای شدید، استارت اولیه با احتیاط باشد. | 33- درجه سانتیگراد (برای 10W-40) | 20W-50 یا 10W-40 | پژو 405 / پارس (موتور XU7) |
| حساسیت کم: این موتور با روغن 10W-40 سازگاری خوبی دارد و در اکثر شرایط سرد عملکرد مناسبی از خود نشان میدهد. | 33- درجه سانتیگراد | 10W-40 | پژو 206 / 207 (موتور TU5) |
| حساسیت کم: مشابه پژو 206، این خودروها با روغن 10W-40 در شرایط سرد عملکرد خوبی دارند. | 33- درجه سانتیگراد | 10W-40 | تیبا / ساینا / کوییک |
| حساسیت کم: طراحی موتور EF7 با روغن 10W-40 کاملاً سازگار است و نقطه ریزش این روغن برای آب و هوای ایران مناسب است. | 33- درجه سانتیگراد | 10W-40 | سمند / دنا (موتور EF7) |
| حساسیت بسیار کم: روغنهای سنتتیک نقطه ریزش بسیار پایینی دارند و از موتورهای توربو در هر شرایط آب و هوایی به خوبی محافظت میکنند. | 42- درجه سانتیگراد | 5W-30 یا 5W-40 | دنا پلاس توربو / شاهین |
| حساسیت کم: این خودرو به «موتور سرسخت» معروف است و با روغن 10W-40 در سرما عملکرد قابل اعتمادی دارد. | 33- درجه سانتیگراد | 10W-40 | تندر 90 (L90) |
| حساسیت بسیار کم: مانند سایر خودروهای توربو، به دلیل استفاده از روغن سنتتیک، مقاومت فوقالعادهای در برابر سرما دارد. | 42- درجه سانتیگراد | 5W-30 | هایما S5 / S7 |
| حساسیت بسیار کم: روغن 5W-40 سنتتیک، محافظت عالی در دماهای بسیار پایین را برای این موتور توربو فراهم میکند. | 40- درجه سانتیگراد | 5W-40 | جک S5 (اتوماتیک) |
| حساسیت کم تا بسیار کم: مدلهای جدیدتر که از روغن 5W-40 استفاده میکنند، مقاومت بسیار خوبی در سرما دارند. | 40- درجه سانتیگراد (برای 5W-40) | 5W-40 یا 10W-40 (بسته به مدل) | چری تیگو 5 / تیگو 7 |
| حساسیت بسیار کم: با استفاده از روغن 5W-30، این خودرو برای هر منطقه سردی در ایران کاملاً مناسب است. | 42- درجه سانتیگراد (برای 5W-30) | 5W-30 یا 10W-40 | کیا سراتو (مونتاژ سایپا) |
| حساسیت بسیار کم: موتورهای توربوشارژ و مدرن این خودرو با روغنهای سنتتیک محافظت کامل میشوند. | 42- درجه سانتیگراد | 5W-30 | چری آریزو 5 / 6 |
سخن پایانی
در این پست آموزشی تمام تلاش خود را به کار گرفتیم تا نقطه ریزش روغن و پارامترهای تاثیر گذار روی آن را مورد نقد و بررسی قرار دهیم. کسانی که از خودروهای خارجی استفاده میکنند باید نسبت به نقطه ریزش روغن و همچنین استانداردهای کیفی روغن مورد نیازشان بیشتر توجه داشته باشند. چرا که روغن بیکیفیت با نقطه ریزش پایین میتواند عملکرد موتور خودرو آن ها را تحت تاثیر منفی قرار دهد. به همین دلیل است که تاکید داریم روغن موتور باید به صورت تخصصی بر اساس استاندارد موتور و شرایط محیطی انتخاب گردد تا نتیجه مناسب در پی داشته باشد.
کامنت ها