انتخاب بین روغن غلیظ و رقیق همیشه دغدغه رانندگان بوده؛ برخلاف تصور رایج، روغن سفتتر همیشه بهتر نیست و انتخاب اشتباه میتواند باعث آسیب به موتور و هزینههای سنگین شود. حتما نام روغن ۲۰W۵۰ را شنیدهاید، اما آیا میدانید این روغن مشهور دقیقا برای چه شرایط و چه خودروهایی ساخته شده است؟ در این پست آموزشی از قطران موتور رخش، به زبان ساده پاسخ این سوال را میدهیم تا با خیالی آسوده، بهترین محصول را برای انجین خودروی خود انتخاب کنید.
روغن موتور ۲۰W۵۰ چیست؟
روغن ۲۰W۵۰ را میتوان یک روغن سرسخت و غلیظ دانست. این روغن، جزو روغنهای چهارفصل است اما نسبت به روغنهای امروزی (مثل۱۰W۴۰) بافت بسیار سنگینتری دارد. اعداد روی قوطی در واقع شناسنامه این روغن هستند؛ عدد ۲۰ نشان میدهد که در سرمای صبحگاهی، این روغن آنقدر سفت نمیشود که جلوی چرخش موتور را بگیرد، هرچند به روانی روغنهای جدید هم نیست. اما نکته اصلی عدد ۵۰ است؛ این یعنی وقتی موتور حسابی داغ شد، روغن مثل آب شل نمیشود و یک لایه ضخیم روی قطعات باقی میماند. خلاصه بگوییم، ۲۰W۵۰ برای شرایط سخت ساخته شده و زیر فشار و گرما اصلا کم نمیآورد.
ویژگیهای فنی روغن موتور ۲۰W۵۰
شاید فکر کنید بررسی ویژگیهای فنی یعنی ردیف کردن فرمولهای شیمیایی خسته کننده! اما اینجا میخواهیم خیلی کاربردی ببینیم این روغن داخل انجین ماشین شما چه کار مفیدی انجام میدهد که هنوز هم طرفدار دارد:
- وقتی در ترافیک یا سربالایی آمپر بالا میرود، روغنهای معمولی مثل آب شل میشوند و میریزند؛ اما ۲۰W۵۰ سفت میماند و به قطعات میچسبد تا موتور خشک کار نکند.
- در موتورهای کارکرده، بین قطعات فاصلههای ریزی میافتد. روغن ۲۰W۵۰ چون غلیظ است، این فاصلهها را پر میکند تا قدرت موتور هدر نرود و ماشین جان دارتر گاز بخورد.
- این روغن مثل یک ضربه گیر ضخیم بین قطعات آهنی عمل میکند. وقتی قطعات میخواهند به هم بخورند، این لایه روغن ضربه را میگیرد و صدای تق تق موتور خیلی کمتر میشود.
- اگر ماشین شما در تابستان عادت به روغن کم کردن دارد، این روغن به کارتان میآید. چون در گرما بخار نمیشود و سطح روغن روی گیج پایین نمیآید.
- برای ماشینهایی که مدام بار میبرند یا زیر فشار هستند، این روغن عالی است. لایه ضخیم آن پاره نمیشود و نمیگذارد قطعات روی هم خراشیده شوند.
- مواد داخل این روغن نمیگذارند موتور لجن ببندد. اگر سر وقت عوضش کنید، اجازه نمیدهد داخل موتور سیاه شود و جرم بگیرد.
- چون تولید این روغن سادهتر است، قیمت ارزانتری نسبت به روغنهای جدید دارد و برای ماشینهای معمولی و اقتصادی، خرج کمتری روی دستتان میگذارد.
- در ماشینهای قدیمی که رادیاتور خیلی قوی ندارند، خود روغن باید گرما را بگیرد. این روغن با غلظت کافی خود، گرما را از قطعات دور میکند تا موتور جوش نیاورد.
چرا روغن ۲۰W۵۰ برای موتورهای قدیمی مثل معجزه است؟
یکی از مهمترین دلایلی که باعث شده روغن ۲۰W۵۰ همچنان پرفروش باشد، عملکرد فوقالعادهاش در موتورهای قدیمی است. وقتی ماشین سالها کار میکند، قطعات داخل موتورش کم کم ساییده میشوند و بین آنها فاصله میافتد. اگر در این ماشینها روغن رقیق بریزید، روغن از لای این فاصلهها رد میشود و میسوزد (همان روغن سوزی معروف). اما روغن ۲۰W۵۰ چون خیلی غلیظ است، مثل یک چسب سفت این فاصلهها را پر میکند و اجازه نمیدهد روغن هدر برود. نتیجهاش این میشود که دود آبی ماشین قطع میشود، موتورش جانِ دوباره میگیرد و سر و صدایش کم میشود.
روغن ۲۰W۵۰ برای چه فصلی است؟
خیلی خلاصه، این روغن یک روانکار بسیار غلیظ و جان سخت است که برخلاف نمونههای رقیق امروزی، در برابر گرمای شدید و فشار بالا شل نمیشود. بافت سنگین آن باعث میشود حتی وقتی موتور حسابی داغ است، بهجای اینکه مثل آب روان شود، یک لایه محافظ ضخیم روی قطعات ایجاد کند و در شرایط سخت کم نیاورد.
روغن ۲۰W۵۰ برای چه ماشینهایی است؟
این روغن دقیقا دوای درد خودروهایی است که تکنولوژی موتورشان قدیمی است یا کیلومتر زیادی راه رفتهاند و موتورشان اصطلاحا “جا باز کرده” است. اگر بخواهیم در بازار فروش عمده روغن موتور ایران مثال بزنیم، خودروهایی مثل پراید (مدلهای قدیمی و یورو ۲)، پژو ۴۰۵ با موتور XU7، سمند معمولی، پژو پارس سال، پیکان و وانتهایی مثل نیسان و مزدا مشتری اول این روغن هستند.
داستان از این قرار است که فاصله بین قطعات در موتور این ماشینها کمی بیشتر از موتورهای جدید است. وقتی روغن ۲۰W۵۰ میریزید، این روغن غلیظ فاصلهها را پر میکند و جلوی روغن سوزی یا نشتی را میگیرد. اما اگر در همین ماشینها روغن رقیق بریزید، روغن از لای قطعات رد میشود و دردسر درست میکند. پس اگر ماشینتان قدیمی است یا در منطقه خیلی گرمی زندگی میکنید، این روغن بهترین انتخاب است.
آیا استفاده از روغن ۲۰W۵۰ به موتور خودروهای جدید آسیب میزند؟
اینجا باید حسابی حواستان را جمع کنید، چون یک اشتباه کوچک میتواند خرج سنگینی روی دستتان بگذارد. موتور ماشینهای جدیدتر مثل ۲۰۶، سمند، دنا، شاهین و تمام ماشینهای چینی، خیلی ظریف و دقیق ساخته شدهاند. داخل این موتورها، سوراخها و راهروهای عبور روغن خیلی باریک هستند و قطعات حساسی دارند که باید روغن خیلی سریع و راحت به آنها برسد.
حالا اگر در این موتورهای جدید روغن غلیظ و سفت ۲۰W۵۰ بریزید، انگار راه گلوی موتور را بستهاید! روغن نمیتواند به راحتی از سوراخهای ریز رد شود و لحظهای که استارت میزنید، بالای موتور خشک میماند. نتیجهاش میشود صدای بد موتور، ساییده شدن قطعات و فشار آمدن به پمپ روغن! علاوه بر این، موتور باید زور بیشتری بزند تا بچرخد؛ یعنی بنزین بیشتری میسوزاند و الکی داغ میکند. پس یادتان باشد، فکر نکنید چون این روغن سفت است پس قویتر است؛ برای ماشینهای امروزی، این روغن اصلا مناسب نیست.
به جای روغن ۲۰W۵۰ چه روغنی بریزیم؟
اگر در منطقهای زندگی میکنید که زمستانهای سردی دارد یا ماشینتان هنوز آنقدرها هم خسته نشده که نیاز به این روغن سنگین داشته باشد، بهترین جایگزین روغن ۱۰W۴۰ است. این روغن کمی شلتر و روانتر است؛ به همین دلیل، ماشین در صبحهای سرد خیلی راحتتر استارت میخورد و سریعتر گرم میشود. البته، حواستان باشد برای ماشینهای صفر کیلومتر یا موتورهای خیلی حساس (مثل ماشینهای توربو)، حتی ۱۰W۴۰ هم ممکن است سفت باشد و باید سراغ روغنهای رقیقتر مثل ۵W۳۰ بروید.
در کل یک قانون طلایی وجود دارد؛ اگر حس کردید موتور ماشین با ۲۰W۵۰ سنگین و به زور کار میکند و در سرما ناله میکند، حتما برای فصل سرما روغن را یک درجه سبکتر کنید!
سخن پایانی
خلاصه کلام اینکه، روغن موتور ۲۰W۵۰ یک ابزار عالی است، اما فقط برای جای درستش! یعنی موتورهای قدیمیتر، ماشینهای کارکرده و آب و هوای گرم. فرق اصلیاش با روغنهای رقیقتر مثل ۱۰W۴۰ هم در همین میزان سفتی و تحمل گرما میباشد. در آخر، توجه داشته باشید که ۲۰W۵۰ مثل یک محافظ ضخیم برای موتورهای قدیمی عمل میکند، اما میتواند موتورهای جدید را خفه کند. امیدواریم با خواندن این مطلب متوجه شده باشید که گرانتر یا رقیقتر بودن همیشه نشانه برتری نیست و باید ببینید ماشینتان دقیقا چه روغنی میخواهد.
حالا نوبت شما است؛ برای ماشین خود از چه روغنی استفاده میکنید؟ آیا تجربه تغییر روغن از ۲۰W۵۰ به ۱۰W۴۰ (یا برعکس) را داشتهاید؟ خوشحال میشویم تجربیاتتان را در بخش نظرات بنویسید تا بقیه هم استفاده کنند.
کامنت ها