اگر به دنبال یک روش تضمینی و سریع برای حل مشکل بخار روغن موتور میباشید باید روغن موتور خود را عوض کنید. چرا که روغن موتور بیکیفیت نقطه جوش پایینی دارد و تبخیر میشود. البته اگر بهترین روغن موتور را استفاده کنید اما مشکلات موتوری داشته باشید ممکن است نشت روغن یا مواردی از این دست را تجربه نمایید که در بخشهای بعدی بررسی خواهیم کرد.
دقت کنید که بخار روغن در برخی از خودروها امری کاملا طبیعی است و جای نگرانی ندارد مهم نحوه خروج بخار روغن و کم شدن سطح طبیعی روغن است که چالش برانگیز خواهد شد. اما برخی از موتورهای نسل جدید به دلیل بخار روغن عملکرد خوبی ندارند که در بخش بعد به کمک مشاوران قطران موتور رخش بررسی خواهیم کرد. نکاتی که در این بخش مطرح میشود برای اغلب ماشینها قابل استفاده است و جای نگرانی نخواهد داشت.
علت خروج بخار از درب روغن موتور | آیا روغن موتور تبخیر میشود
در صورتی که روغن موتور گردش مناسبی نداشته باشه و یکی از مسیرهای آن گرفتگی داشته باشد، فشار روغن افزایش پیدا میکند و احتمال بخار روغن بیشتر میشود. در چنین مواقعی مکانیک باید مسیر گردش روغن موتور را مورد بررسی قرار دهد و مشکل را مشخص سازد. برخی مواقع باز کردن یک مجرای گردش هوا میتواند مشکل بخار روغن را حل کند. اگر همزمان با باز کردن درب روغن موتور بخار زیادی خارج شد و متوجه شدید که سطح روغن نیز کاهش یافته است، احتمالا به تعمیرات اساسی نیاز دارید و بهتر است به نمایندگی مجاز خودرو خود مراجعه کنید. برای درک بهتر علل وجود بخار روغن موتور نیز موارد زیر را بررسی نمایید.
- دمای بالا موتور میتواند باعث ایجاد بخار روغن موتور گردد. معمولا موتورهایی که قدرت و توان بسیار بالایی دارند و سیستم خنک کننده آن ها عملکرد قوی ندارد با این مشکل بیشتر مواجه میشوند.
- در صورتی که سیستم کمپرسور موتور عملکرد خوبی نداشته باشد و هوای تازه به موتور نرسد، بخار روغن موتور ایجاد میشود. در چنین حالتی کافیست به موتور نگاه کنید تا متوجه روغن قابل توجه آن گردید.
- برخی مواقع قطعات داخل موتور مانند رینگ و پیستون عملکرد هماهنگ و مناسبی ندارند و فشار روغن تغییر میکند. از طرفی عملکرد ناقص قطعات موتوری میتواند سرعت حرکت روغن را کاهش دهد و در نتیجه بخار روغن موتور ایجاد میگردد.
- یکی از مهمترین بخشهای خنک کننده موتور واتر پمپ میباشد. در صورتی که واتر پمپ عملکرد مناسبی نداشته باشد و نتواند موتور را خنک کند، بخار روغن ایجاد میشود. البته روغن موتور باکیفیت تا حدودی میتواند از ایجاد بخار روغن موتور جلوگیری کند اما در بلند مدت نشتی روغن و روغن سوزی در پی خواهد داشت.
چگونه از ایجاد بخار روغن موتور جلوگیری کنیم؟
در این بخش قصد داریم چند تکنیک برای جلوگیری از بخار روغن موتور آموزش دهیم. در صورتی که بخار روغن موتور را مشاهده میکنید اول از همه مراحل زیر را دنبال کنید و اگر مشکل بخار روغن موتور حل نشد، به تعمیر گاه مراجعه نمایید.
انتخاب روغن موتور مناسب
اولین مرحله پس از مشاهده بخار روغن موتور، تعویض روغن است، زیرا روغن موتور نامناسب میتواند تبخیر شود و مشکلاتی ایجاد کند. در جدول زیر خودرو خود را پیدا کنید و بهترین روغنی را که میتوانید در فصول گرم سال، زمانی که تبخیر روغن موتور بیشتر است، تهیه کنید. دقت کنید که شرایط فروش عمده روغن موتور آخرین پارامتری است که مورد بررسی قرار میگیرد و کیفیت و اصالت روغن همیشه اولویت اول است.
| نام خودرو | موتور | بهترین روغن موتور پیشنهادی (برای جلوگیری از بخار روغن) |
| پراید (صبا، ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۱۱، ۱۵۱) | M13 | پارس پایا پلاس یا بهران پیشتاز |
| خانواده پژو ۴۰۵، پارس، سمند | XU7 | ایرانول ۱۷۰۰۰ یا بهران رانا |
| پژو ۲۰۶، ۲۰۷، رانا، پارس TU5 | TU5 | توتال Quartz 7000 (اصلی) یا ادینول نیمه سنتتیک |
| دنا، دنا پلاس، سمند EF7 (معمولی) | EF7 | بهران سوپر رانا پلاس یا ایرانول رویال |
| دنا پلاس توربو، سورن توربو | EF7-TC | لیکومولی Super Leichtlauf یا بهران رانا اسپرت |
| تیبا، ساینا، کوییک (معمولی) | M15 | بهران سوپر پیشتاز یا اسپیدی سوپر پاور |
| شاهین | M15-T (توربو) | ایرانول رونیا پلاس یا لیکومولی Synthoil High Tech |
| تندر ۹۰ (L90)، ساندرو | K4M | الف Evolution 700 ST (اصلی) یا پارس سوپر پیشرو |
| هایما S7 / S5 (توربو) | HM484Q-T | کاسترول مگناتک یا ایرانول تترا |
| جک S5 (اتوماتیک) | HFC4GA3.1D | فوسر Premium VS یا پروفی کار Evolution XT |
بی توجهی به زمان تعویض روغن موتور
برخی مواقع افراد به زمان دقیق تعویض روغن موتور ماشین توجه ندارند و صرفا بر اساس کیلومتر این کار را انجام میدهند. برخی از روغن موتورها بیش از سه ماه نباید داخل موتور باشند و نیاز به تعویض دارند. چرا که رطوبت به خود جذب میکنند و قدرت روانکاری آن ها نیز کاهش پیدا میکند. از طرفی نقطه جوش روغن نیز تغییر میکند و در صورت فشار به موتور بخار روغن موتور ایجاد میشود. هر روغن موتوری که تهیه میکنید یک زمان استاندارد قرار گرفتن داخل موتور دارد که باید به صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد. از طرفی هر مرتبه بعد از تعویض روغن، فیلتر روغن آن را نیز عوض کنید تا خیال شما از عملکرد روغن راحت باشد.
مطلب پیشنهادی: مراحل اصولی تعویض روغن خودرو | بهترین زمان تعویض روغن خودرو
شستشوی موتوری به صورت اصولی
اگر مشاهده کردید که موتور ماشین شما روغنی است اول از همه علت آن باید مشخص گردد. مرحله بعدی باید شستشوی موتور انجام دهید تا متوجه خروج جدید روغن موتور گردید. اگر قصد شستن موتور دارید حتما به کارواشی مراجعه کنید که تجربه و تجهیزات لازم برای این کار را داشته باشد. صرفا شستن موتور با فشار آب قابل توجه نمیتواند به شما کمک کند و اغلب مشکل ساز میگردد.
علت بخار روغن موتور در ماشینهای خارجی چیست؟
یکی از مهمترین سوالاتی که افراد مطرح میکنند، علت بخار روغن موتور در ماشینهای خارجی میباشد. چرا که اغلب افراد نسبت به سرویس روغن حساس هستند اما باز هم بخار روغن را مشاهده میکنند. در چنین شرایطی دو موضوع مطرح میشود. اولین موضوع اصالت روغن موتور میباشد. اگر شما از روغن موتور تصفیه شده یا تقلبی استفاده کنید احتمال بروز انواع مشکلات وجود خواهد داشت که یکی از آن ها بخار روغن موتور میباشد. اما دومین نکته هماهنگی استانداردهای تولیدی روغن موتور مورد نظر با موتور خودرو شما میباشد. صرفا داشتن کیفیت SL به معنای خوب بودن روغن موتور نیست و باید ببیند که این روغن موتور تا چه اندازه با عملکرد موتور خودرو شما هماهنگ است. جدول زیر میتواند درک بهتری به شما از بهترین روغن موتور ماشین خارجی منتقل کند.
| خودرو | مدلهای رایج در ایران | نکات مهم |
| هیوندای (Hyundai) | سانتافه، توسان، النترا، سوناتا | برای موتورهای GDI (تزریق مستقیم)، استفاده از استاندارد API SP برای جلوگیری از پدیده LSPI اکیداً توصیه میشود. روغن تمام سنتتیک (Full Synthetic) بهترین انتخاب است. |
| کیا (Kia) | اسپورتیج، اپتیما، سراتو | مشخصات فنی موتورهای کیا شباهت زیادی به هیوندای دارد. استفاده از روغن تمام سنتتیک با آخرین استاندارد API برای موتورهای توربوشارژ و GDI ضروری است. |
| تویوتا (Toyota) | کمری، کرولا، RAV4، هایلوکس | تویوتا معمولاً روی سازگاری بالا تمرکز دارد. استاندارد API SN کاملاً پاسخگوست اما SP گزینهی بهتری است. در بسیاری از مدلها، ویسکوزیته پیشنهادی روی درِ روغن موتور حک شده است. |
| رنو (Renault) | تندر 90 (L90)، مگان، ساندرو | خودروهای رنو (به خصوص موتور K4M) سازگاری بالایی با استاندارد اروپایی ACEA A3/B4 دارند که نشاندهنده پایداری بالا در شرایط سخت است. |
| امویام/چری (MVM/Chery) | X22، X33، تیگو 5، تیگو 7، آریزو 5 و 6 | برای مدلهای دارای موتور توربوشارژ (مانند تیگو 7 و آریزو)، استفاده از روغن تمام سنتتیک با ویسکوزیته 5W-30 یا 5W-40 برای کنترل بهتر دما و جلوگیری از تبخیر زودهنگام الزامی است. |
| جک (JAC) | S5، S3، J4 | مدل پرفروش S5 به دلیل داشتن موتور توربوشارژ، به روغن تمام سنتتیک با استاندارد بالا و مقاوم در برابر حرارت نیاز دارد. |
کی بخار روغن طبیعی است و چه موقع نیست؟
همانطور که اشاره شد، روغن موتور وقتی داغ میشود، به طور طبیعی کمی بخار میکند. اما سوال مهم اینجا است که مرز بین بخار طبیعی و نشانهی خرابی دقیقا کجا است؟ برای جلوگیری از بخار کردن موتور به صورت غیرطبیعی، باید تفاوت این دو حالت را بدانید.
بخار روغن طبیعی؛ جای نگرانی نیست
وقتی موتور ماشین گرم است و شما درِ روغن را باز میکنید، دیدن کمی بخار کاملا طبیعی است. روغن موتور هم مثل هر مایع دیگری وقتی داغ میشود، کمی تبخیر میشود. این بخار معمولا بوی خاصی مثل بوی سوختگی ندارد و مقدارش هم کم است. در زمستان و هوای سرد، این بخار بیشتر به چشم میآید، درست مثل بخاری که وقتی نفس میکشید در هوای سرد میبینید! تا زمانی که موتور ماشین درست کار میکند، روغن کم نمیکند و دود اگزوز رنگ غیرعادی ندارد، این بخار کم هیچ ایرادی ندارد!
بخار روغن غیرطبیعی؛ زنگ خطر!
اما اگر بخار روغن زیاد و غلیظ باشد، داستان فرق میکند. اینها نشانههایی هستند که میگویند موتور شما مشکل دارد و باید به فکر جلوگیری از ایجاد بخار در موتور باشید:
- بخار با فشار زیاد: اگر وقتی درِ روغن را باز میکنید، بخار با فشار و مثل دودکش بیرون میزند، یعنی کمپرس موتور ایراد دارد و گازهای داغ وارد محفظه روغن شدهاند.
- بوی تند و زننده: بخار طبیعی بوی ملایمی دارد، اما اگر بوی تند بنزین یا بوی سوختگی شدید حس کردید، یعنی روغن دارد میسوزد یا بنزین قاطی روغن شده است.
- دود آبی از اگزوز: اگر همراه با بخار روغن، از اگزوز هم دود آبی رنگ بیرون میآید، یعنی موتور به روغنسوزی افتاده و باید سریع تعمیر شود.
- کم شدن روغن: اگر مدام مجبورید روغن اضافه کنید و بخار زیادی هم میبینید، یعنی روغن دارد بخار میشود و هدر میرود.
خلاصه اینکه، بخار کم و ملایم در موتور گرم عادی است، اما بخار زیاد، بودار و همراه با دود آبی نشان دهنده یک مشکل فنی جدی است که باید توسط مکانیک بررسی شود.
سخن پایانی
در این پست آموزشی سعی کردیم دلایل بخار روغن موتور و همچنین نحوه جلوگیری از ایجاد آن را مورد بررسی قرار دهیم. در صورتی که شما از یک روش اختصاصی برای شناسایی و رفع بخار روغن موتور استفاده میکنید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. در نهایت استفاده از روغن موتور باکیفیت متناسب با موتور و همچنین عوض کردن روغن ماشین در زمان مناسب بهترین روش جلوگیری از ایجاد بخار روغن موتور خواهد بود. در صورتی که موتور ماشین خود را تقویت میکنید احتمال وجود بخار روغن موتور بیشتر میشود.
به همین دلیل نسبت به زمان عوض کردن روغن ماشین اندکی زودتر اقدام کنید تا فشار بیش از اندازه به موتور وارد نشود. چرا که کیلومتر تعویض روغن موتور برای رانندگی در شرایط عادی است. اگر موتور شرایط غیر عادی را تجربه کند باید روغن موتور در کوتاهترین مدت زمان تعویض شود.
کامنت ها