تا حالا فکر کردهاید وقتی پدال ترمز را فشار میدهید، چه چیزی باعث میشود ماشین شما به موقع توقف کند؟ این قطعهی مهم، همان پمپ ترمز است که فشار پای شما را به نیروی هیدرولیکی تبدیل میکند تا ترمزها فعال شوند. به این ترتیب، اگر این بخش درست کار نکند، ایمنی شما و سایر سرنشینان به خطر میافتد. در این پست آموزشی از قطران موتور رخش، میخواهیم به زبان ساده بررسی کنیم پمپ ترمز چیست و علائم خرابیاش کدام است.
پمپ ترمز چیست؟
قبل از هر چیز، ابتدا میخواهیم بدانیم پمپ ترمز چیست. پمپ ترمز دقیقا همان قطعهای است که وقتی پای خود را روی ترمز میگذارید، نیروی شما را میگیرد، آن را قویتر میکند و به کمک روغن به چرخها میرساند تا خودرو بتواند بدون مشکل متوقف شود. در واقع بدون این قطعه، ترمز گرفتن عملا غیرممکن است. به همین خاطر، مراقبت و چک کردن مرتب پمپ ترمز، کاری است که هر رانندهای باید آن را جدی بگیرد تا همیشه خیالش از توقف به موقع خودرو راحت باشد.
تست خرابی پمپ ترمز
اول از همه، باید بگوییم که این تست برای پیدا کردن مشکلات معمول، مثل لنت تمام شده یا نشتی روغن نیست! و بیشتر وقتی استفاده میشود که مشکل از داخل سیستم باشد و نتوان به راحتی آن را دید یا پیدا کرد. در واقع، تست خرابی پمپ ترمز زمانی باید انجام شود که مطمئن باشید هیچ نشتی بیرونی در سیستم ترمز وجود ندارد، اما با این حال هنوز ترمز درست عمل نمیکند یا احساس میکنید قدرت ترمز گیری کم شده است.
اما این تست دقیقاً چیست و چطور باید آن را انجام داد؟ در واقع، تست خرابی پمپ ترمز یک روش ساده است برای اینکه پمپ ترمز را از بقیه سیستم جدا کنیم و بفهمیم آیا مشکل از خودش است یا نه. برای انجام آن، تعمیرکار ابتدا لولههایی را که از پمپ به سمت چرخها میروند، جدا میکند. سپس، به جای آنها، خروجیهای پمپ را با درپوشهای مخصوصی میبندد تا پمپ کاملاً ایزوله و تنها شود. در این لحظه، کافی است پدال ترمز را فشار دهید. اگر پدال باز هم نرم بود و تا انتها پایین رفت، یعنی ایراد از داخل خود پمپ است؛ اما اگر پدال کاملاً سفت و محکم سر جایش ایستاد، یعنی پمپ سالم است و باید دنبال ایراد در جای دیگری بگردید!
علائم خرابی پمپ ترمز
حالا که با وظایف پمپ ترمز آشنا شدیم، بهتر است نشانههایی که خبر از خرابی آن میدهند را هم یاد بگیریم تا قبل از بروز هرگونه مشکل جدی، بتوانیم به موقع اقدام کنیم.
کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری
تا حالا موقع ترمز گرفتن حس کردهاید ماشین به یک سمت کشیده میشود و فرمان تعادل ندارد؟ جالب است بدانید این مورد میتواند یکی از نشانههای خرابی انواع پمپ ترمز باشد. در واقع وقتی پمپ ضعیف شود، نمیتواند فشار روغن ترمز را به طور مساوی به همه چرخها برساند و همین عامل باعث کشیده شدن خودرو به یک سمت خواهد شد. البته، گاهی این علامت به دلیل تمام شدن لنتها یا بالانس نبودن چرخها رخ میدهد، اما در هر صورت یک هشدار جدی است و ممکن است پمپ ترمز ماشین خراب شده باشد؛ پس نباید آن را نادیده بگیرید.
مطلب پیشنهادی: ریختن روغن ترمز در جای شمع خودرو، درست یا غلط؟
تغییر موقعیت و حس پدال ترمز
شما به عنوان راننده، به طور تجربی به جایگاه و میزان حرکت پدال ترمز خود عادت کردهاید؛ اما اگر یک روز هنگام ترمز گرفتن حس کردید پدال ترمز مثل قبل سفت نیست، شل شده یا حالت اسفنجی دارد و باید خیلی بیشتر از همیشه آن را فشار دهید تا ماشین متوقف شود، باید نگران شوید! این یعنی پمپ ترمز ماشین ضعیف شده و دیگر نمیتواند مثل قبل با همان فشار کم، ترمز بگیرد. توجه داشته باشید، این مورد آخرین نشانه قبل از خراب شدن کامل پمپ است و باید جدی گرفته شود.
سنگین و سخت راه افتادن خودرو
یکی دیگر از نشانههای خرابی پمپ ترمز این است که وقتی میخواهید حرکت کنید، ماشین سنگین به نظر میرسد و سخت راه میافتد؛ درست مثل وقتی که ترمز دستی هنوز کامل رها نشده باشد. این یعنی پمپ ترمز نتوانسته ترمزها را به طور کامل آزاد کند و چون لنتها هنوز کمی به چرخها چسبیدهاند، حرکت خودرو با اصطکاک و زور بیشتری انجام میشود.
عمل نکردن کامل یا مقطعی ترمز
خطرناکترین حالت ممکن این است که پدال ترمز را فشار دهید، اما هیچ اتفاقی نیفتد! این یعنی پمپ ترمز به طور کامل از کار افتاده و دیگر قدرتی برای متوقف کردن چرخها ندارد. نکته بسیار مهم این است که این خرابی کامل، معمولاً نتیجه نادیده گرفتن هشدارهای قبلی مثل نرم شدن پدال است.
دقت کنید، گاهی هم این اتفاق به شکل مقطعی رخ میدهد؛ یعنی ممکن است یک بار ترمز بگیرید و کار نکند، اما دفعه بعد به ظاهر درست عمل کند. این حالت “یکی در میان” کار کردن، بسیار فریبنده و خطرناک است و در واقع سیستم ترمز شما در آستانه یک فاجعه قرار دارد که در این حالت باید فوراً خودرو را متوقف و آن را بررسی کنید.
علل خرابی پمپ ترمز
بهتر است بدانید خرابی پمپ ترمز معمولاً یک شبه اتفاق نمیافتد، بلکه نتیجه یک رشته بیتوجهی از سوی راننده است! در ادامه، مهمترین علل خرابی پمپ ترمز را بررسی میکنیم:
- اگر روغن ترمز را به موقع عوض نکنید، رطوبت میگیرد، خاصیتش را از دست میدهد و به اجزای پمپ ترمز آسیب میزند.
- نشت کردن روغن از هر قسمت سیستم ترمز، فشار لازم برای کار کردن پمپ را از بین میبرد و عملکرد آن را مختل میکند.
- ورود گرد و غبار و آلودگی به داخل سیستم، جلوی حرکت روان روغن را میگیرد و با ایجاد اختلال در پمپ، باعث خرابی آن میشود.
- استفاده از روغن ترمزهای ارزان و بیکیفیت به مرور زمان قطعات داخلی و حساس پمپ را خراب میکند؛ بنابراین بیشتر از توجه به خرید عمده روغن ترمز، به کیفیت آن اهمیت بدهید!
- وقتی لنت و دیسک ترمز کهنه و فرسوده باشند، هنگام ترمز گرفتن حرارت بسیار زیادی تولید میکنند که این گرما به پمپ و کل سیستم آسیب میرساند.
به طور کلی، خرابی پمپ ترمز دلایل مختلفی دارد که اصلیترین آنها به بیتوجهی در نگهداری خودرو برمیگردد.
مطلب پیشنهادی: زمان تعویض روغن ترمز
راهکارهای جلوگیری از خرابی پمپ ترمز
از آنجا که همیشه پیشگیری بهتر از درمان است و هزینههای نگهداری به مراتب کمتر از تعمیرات ناگهانی تمام میشود، تیم قطران موتور یکسری راهکار کاربردی برای جلوگیری از خرابی پمپ ترمز و افزایش عمر آن آماده کرده که در جدول زیر به طور خلاصه به آنها اشاره میشود:
| نکته کلیدی | توصیه |
| کیفیت روغن ترمز | همیشه از روغن ترمز خوب و مطمئن استفاده کنید تا به پمپ آسیب نرسد. |
| تعویض روغن ترمز | یادتان باشد که حتماً بعد از هر ۵۰ هزار کیلومتر، روغن ترمز را عوض کنید. |
| بازرسی دورهای | هر از گاهی، مخصوصاً موقع سرویس ماشین، بخواهید کل سیستم ترمز را چک کنند. |
| سبک رانندگی | سعی کنید آرام و نرم ترمز بگیرید؛ ترمزهای ناگهانی و محکم به پمپ فشار میآورد. |
| نرمی پدال ترمز | اگر حس کردید پدال ترمز بیش از حد نرم شده، احتمالاً نیاز به هواگیری دارد. |
| عمر مفید پمپ | پمپ ترمز ماشینهای سواری معمولاً ۱۰۰ هزار کیلومتر عمر مفید دارد. |
| شرایط رانندگی | اگر زیاد در ترافیک شهری یا جادههای کوهستانی رانندگی میکنید، پمپ زودتر فرسوده میشود. |
سخن پایانی
همانطور که در این پست آموزشی مرور کردیم، علائم خرابی پمپ ترمز با نشانههایی مانند کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری و یا نرم و اسفنجی شدن پدال، شروع میشود. گاهی نیز این خرابی خود را به شکل سنگین راه افتادن خودرو نشان میدهد. این هشدارها در نهایت به خطرناکترین مرحله، یعنی عمل نکردن مقطعی یا کامل ترمز میرسد که نیاز به رسیدگی فوری دارد. حالا که دانستید پمپ ترمز چیست و با مهمترین علائم خرابی آن آشنا شدید، میتوانید بهتر متوجه مشکلات احتمالی در سیستم ترمز خودرویتان شوید. اگر هر یک از این نشانهها را مشاهده کردید، بهتر است هر چه زودتر به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید تا اتفاق ناگواری رخ ندهد. در آخر، اگر سوال یا تجربهای در این زمینه دارید، میتوانید در بخش نظرات با ما و دیگر همراهان به اشتراک بگذارید.
کامنت ها