نقطه اشتعال روغن به کمترین دمایی گفته میشود که در آن روغن شروع به بخار شدن میکند. آشنایی با Flash Point روغن زمانی حائز اهمیت است که بخواهید روغن موتور مناسب را انتخاب نمایید. اگر دقت کرده باشید روغن موتوری که در تابستان استفاده میشود با روغن موتوری که در زمستان مورد استفاده قرار میگیرد متفاوت است. در ادامه با کمک مشاوران قطران موتور رخش یک بررسی دقیق از نقطه اشتعال روغن و دلیل اهمیت شناخت آن مطرح خواهیم کرد. در صورتی که سوالی برایتان ایجاد شد، در بخش نظرات ثبت کنید تا همکاران ما در کوتاهترین زمان ممکن پاسخ دهند.
فلش پوینت چیست؟ | نقطه اشتعال چیست؟
زمانی که روغن به نقطه اشتعال خود میرسد شروع به تبخیر شدن میکند با نزدیک شدن یک منبع گرما ممکن است که بخار آن شعله ور گردد و با دور کردن این منبع بخار بسیار کمی از روغن بلند شود. در صورتی که روغن از دمای اشتعال خود فاصله بگیرد و پایین آید، فرآیند تبخیر آن نیز متوقف خواهد شد و اگر محفظه ایزوله انتخاب گردد بخشی از بخار روغن نیز به چرخه مصرف باز خواهد گشت. اگر پست آموزشی « انتخاب بهترین روغن موتور مناسب برای پژو 405 در فصل تابستان » مطالعه کرده باشید، میدانید که روغن موتور خودرو نیز از این قاعده مستثنی نیست و با افزایش دما میتواند تبخیر گردد و به مرور زمان سطح روغن موتور کاهش پیدا کند.
یکی از مهمترین دلایلی که اصالت روغن موتور، روغن ترمز و حتی روغن هیدرولیک بررسی میشود، شرایط بحرانی و سخت عملکرد است. اگر میزان تبخیر روغن افزایش یابد و روغن هنگام رسیدن به نقطه اشتعال از محفظه خارج شود، مشکلات جدی ایجاد خواهد شد. به همین دلیل، شرایط فروش عمده روغن موتور آخرین پارامتری است که افراد آگاه مورد بررسی قرار میدهند و اولویت آنها عملکرد مطلوب روغن در دماهای بالا است.
نقطه اشتعال روغن موتور
اگر نقطه اشتعال روغن موتورهای مختلف را بدانید در فصول گرم سال سعی میکنید که از روغن موتور بهتر استفاده کنید. به یاد داشته باشید که نقطه اشتعال روغن موتور را نباید با هوای عادی مقایسه کرد، بلکه باید با دمای موتور مقایسه نمود. داخل موتور به دلیل احتراق دما به صورت قابل توجه افزایش پیدا میکند و اگر هوا گرم باشد و موتور به درستی خنک نشود، اشتعال روغن موتور شروع خواهد شد. دقت کنید که منظور از اشتعال روغن موتور بیشتر بخار شدن روغن موتور است و نه شعله ور شدن آن.
| برند | نام روغن و مشخصات | نقطه اشتعال (°C) به صورت تقریبی | خودروهای ایرانی مناسب |
| بهران | بهران سوپر پیشتاز 20W50 | ~230 | پراید، پژو 405، سمند، تیبا |
| بهران | بهران سوپر پیشتاز 10W40 | ~220 | پژو 206، سمند، دنا، تیبا 2 |
| اسپیدی | اسپیدی سوپر پاور 20W50 | ~225 | پراید، پیکان، پژو RD، روآ |
| اسپیدی | اسپیدی پلاتینیوم 10W40 | ~215 | پژو 206، ساینا، کوییک |
| ایرانول | ایرانول ریسینگ 20W50 | ~228 | پراید، پژو 405، سمند معمولی |
| ایرانول | ایرانول 16000 10W40 | ~218 | دنا، پژو 206، تیبا، ساینا |
| پارس | پارس سوپر پایا 20W50 | ~230 | پراید، پژو 405، روآ، سمند |
| پارس | پارس مدوس 10W40 | ~220 | پژو 206، دنا، کوییک، ساینا |
| توتال (تولید ایران) | توتال 7000 20W50 | ~225 | پراید، پژو 405، سمند معمولی |
| توتال (تولید ایران) | توتال 5000 10W40 | ~215 | پژو 206، تیبا، ساینا، دنا |
به این نکته توجه داشته باشید که موتورهای قوی 1800 سی سی مانند XU7 که تکنولوژی اندکی قدیمی دارند باید از روغن هایی با نقطه اشتعال بالا و همچنین ویسکوزیته زیاد استفاده کنند تا عملکرد موتور با اختلال همراه نگردد. اگر به سایت تولید کننده روغن موتور خود مراجعه کنید، اطلاعات نقطه اشتعال روغن موتور به صورت دقیق قرار داده شده است.
نقطه اشتعال روغن هیدرولیک
با توجه به اینکه روغن هیدرولیک در معرض فشار بسیار زیاد کار میکند، نقطه اشتعال روغن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود. نقطه اشتعال روغن هیدرولیک همان دمایی است که بخار آن میتواند شعله ور گردد. در صورتی که جرقه و یا منبع گرمایی در نزدیکی آن به وجود آید بخار روغن شعله ور خواهد شد. اگر دما افزایش پیدا کند و روغن شعله ور گردد شرایط اندکی پیچیده خواهد شد. چرا که در صورت حذف منبع گرما نیز روغن هیدرولیک شعله ور خواهد بود. داخل جدول پایین نقطه اشتعال انواع روغن هیدرولیک را مورد نقد و بررسی قرار دادیم.
مطلب پیشنهادی: زمان تعویض روغن هیدرولیک در انواع خودروها
| برند | نام روغن | نقطه اشتعال (°C) | قیمت تقریبی (تومان/لیتر) | نقاط مثبت | نقاط منفی |
| بهران | بهران هیدرولیک HLP 68 | ~210 | 50,000 – 60,000 | – کیفیت بالا و پایداری حرارتی خوب – مناسب برای سیستمهای صنعتی سنگین – عمر طولانی | – قیمت نسبتاً بالا – برای کاربردهای سبک گرون به نظر میاد |
| بهران | بهران هیدرولیک HLP 32 | ~200 | 45,000 – 55,000 | – مناسب برای سیستمهای با دمای پایینتر – روانکاری خوب در دماهای متوسط | – نقطه اشتعال کمی پایینتر – برای مناطق خیلی گرم مناسب نیست |
| ایرانول | ایرانول HLP 68 | ~205 | 40,000 – 50,000 | – قیمت مناسبتر نسبت به بهران – کیفیت قابل قبول برای کاربردهای عمومی | – پایداری حرارتی کمتر – توی شرایط سخت زودتر تخریب میشه |
| ایرانول | ایرانول HLP 46 | ~200 | 38,000 – 48,000 | – مناسب برای سیستمهای با فشار متوسط – قیمت اقتصادی | – نقطه اشتعال متوسط – برای سیستمهای خیلی حساس توصیه نمیشه |
| پارس | پارس هیدرولیک 68 | ~208 | 42,000 – 52,000 | – تعادل خوب بین قیمت و کیفیت – مناسب برای ماشینآلات کشاورزی و صنعتی | – بستهبندی ممکنه کیفیت پایینی داشته باشه – توی همه مناطق راحت پیدا نمیشه |
| پارس | پارس هیدرولیک 32 | ~198 | 40,000 – 50,000 | – مناسب برای مناطق معتدل – قیمت مناسب | – نقطه اشتعال کمی پایینتر – برای کاربردهای سنگین توصیه نمیشه |
| سپاهان | سپاهان هیدرولیک HLP 68 | ~210 | 45,000 – 55,000 | – کیفیت مشابه بهران با قیمت کمی پایینتر – پایداری خوب در دماهای بالا | – محبوبیت کمتر نسبت به بهران و پارس – توی بازار کمتر پیدا میشه |
| سپاهان | سپاهان هیدرولیک HLP 46 | ~205 | 42,000 – 52,000 | – مناسب برای سیستمهای با فشار متوسط – قیمت رقابتی | – نقطه اشتعال متوسط – برای شرایط خیلی سخت مناسب نیست |
تفاوت نقطه اشتعال و احتراق | تفاوت Flash Point و Fire Point
نقطه اشتعال، آمادگی یک مایع برای تبخیر و سوختن را نشان میدهد که در بخشهای قبلی اشاره کردیم که نقطه اشتعال به پایینترین دمایی که بخار روغن تشکیل میشود اشاره دارد. از طرف مقابل نقطه احتراق به دمایی گفته میشود که بخار روغن برای مدت زمان حداقل 5 ثانیه بدون حضور منبع گرمایی بسوزد. دقت کنید که این عدد در استانداردهای مختلف متفاوت خواهد بود و نیاز است معیار نقطه احتراق با Fire point را با توجه به شاخه مورد نظر بررسی کنید.
زمانی که روغن در نقطه اشتعال خود قرار دارد برای سوختن به جرقه و منبع حرارتی خارجی نیاز خواهد داشت، در صورتی که این منبع حرارتی حذف گردد، آتش نیز خاموش میشود اما در نقطه احتراق شرایط متفاوت است و حتی با وجود حذف منبع گرمای ثانویه نیز به سوختن ادامه خواهد داد. اختلاف این عدد برای صنایع ایمنی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود و باید به صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد.
مطلب پیشنهادی: بهترین کیفیت روغن موتور – راهنمای انتخاب روغن موتور باکیفیت
نقطه ریزش روغن چیست؟
به کمترین دمایی که سیال روغنی یا نفتی میتواند جاری شود و بدون مشکل پمپاژ گردد، نقطه ریزش یا Pour Point میباشد. آگاهی از نقطه ریزش روغن به این دلیل حائز اهمیت است که کیفیت روغن را نشان میدهد. همانطور که نقطه اشتعال روغن برای فصول گرم سال مورد بررسی قرار میگیرد، نقطه ریزش روغن نیز برای فصول سرد سال باید مورد بررسی قرار گیرد. اگر نقطه اشتعال روغن بسیار بالا باشد و نقطه ریزش آن نیز بسیار پایین باشد در فصول سرد سال نمیتوان از آن استفاده کرد.
تفاوت نقطه ریزش روغن و نقطه اشتعال روغن
برای درک بهتر تفاوتهای نقطه ریزش روغن و نقطه اشتعال روغن در قالب یک جدول آن ها را بررسی خواهیم کرد. اگر سوال یا چالشی ذهن شما را به خود مشغول کرده است در بخش نظرات با ما مطرح کنید تا شما را راهنمایی کنیم.
| ویژگی | نقطه اشتعال (Flash Point) | نقطه ریزش (Pour Point) |
| تعریف | دمایی که بخار روغن میتونه با جرقه آتش بگیره. | دمایی که روغن سفت میشه و دیگه جریان نداره. |
| هدف اصلی | ایمنی در برابر آتشسوزی در دماهای بالا. | عملکرد و جریان روغن در دماهای پایین. |
| دامنه دمایی معمول | بالا (مثلاً 150 تا 250 درجه سانتیگراد) | پایین (مثلاً -40 تا 0 درجه سانتیگراد) |
| اهمیت در شرایط کاری | مهم برای محیطهای گرم یا سیستمهای با دمای بالا (مثل موتورهای سنگین یا کارخونهها). | مهم برای محیطهای سرد یا زمستونهای سخت (مثل مناطق کوهستانی). |
| تأثیر بر انتخاب روغن | در مناطق گرم، روغنی با نقطه اشتعال بالا بهتره. | در مناطق سرد، روغنی با نقطه ریزش پایین بهتره. |
| مثال کاربردی | روغن هیدرولیک صنعتی با نقطه اشتعال 210 درجه برای جلوگیری از آتش سوزی. | روغن موتور با نقطه ریزش -30 درجه برای استارت راحت در سرما. |
سخن پایانی ( نقطه اشتعال روغن حرارتی )
در ادبیات پالایشی نقطه اشتعال روغن ممکن است با اسامی مختلف نامیده شود و با فرمولهای متفاوتی محاسبه گردد. برخی از متخصصین این حوزه نقطه اشتعال روغن حرارتی و فلش پوینت روغن را یکسان در نظر میگیرند. اگر جدول نقطه اشتعال مایعات را مورد بررسی قرار دهید متوجه خواهید شد که ویژگیهای ثانویه و همچنین عملکرد یک روغن به نقطه اشتعال، نقطه احتراق و نقطه ریزش آن بستگی دارد و تمامی پارامترهای نامبرده شده باید به صورت دقیق مشخص گردند. خصوصا اگر خودرو یا دستگاه صنعتی شده با تکنولوژی روز تولید شده است و از سنسورهای مختلف استفاده میکند، باید به جزئیات روغن مورد نیاز آن توجه ویژه داشته باشید.
کامنت ها