شاید پیش آمده باشد که در روغن ماشین خود را باز کنید و با دیدن بخار یا دودی که از آن بیرون میآید، دلتان هُرّی بریزد! تماشای این صحنه میتواند هر کسی را نگران کند؛ اما کمی بخار، مخصوصا در هوای سرد، کاملا طبیعی است. مشکل از جایی شروع میشود که این بخار زیاد و دائمی باشد. این اتفاق دلایل مختلفی میتواند داشته باشد. در این آموزش از قطران موتور رخش، علت خروج بخار از درب روغن موتور را بررسی میکنیم و به شما میگوییم هر بخار نشانه چیست و چطور مشکل را حل کنید.
چرا روغن موتور تبخیر میشود؟
روغن موتور هم مثل آب یا هر مایع دیگری، وقتی خیلی داغ شود، شروع به بخار شدن میکند. موتور ماشین شما موقع کار کردن حسابی داغ میشود و طبیعی است که مقدار خیلی کمی از روغن بخار شود. در حالت عادی، یک سیستمی به اسم سیستم تهویه کارتر یا همان PCV، این بخارها را جمع میکند و دوباره آنها را به داخل موتور میفرستد تا بسوزند. این اقدام، هم جلوی آلودگی هوا را میگیرد و هم فشار هوای داخل موتور را تنظیم میکند؛ اما اگر روغن بیش از حد بخار شود یا این سیستم تهویه خراب باشد، آن وقت است که شما بخار را از ضعیفترین جا، یعنی درِ روغن، میبینید.
دلایل اصلی خروج بخار از درب روغن موتور
برای پیدا کردن علت خروج بخار از درب روغن موتور باید بدانید که این مشکل همیشه یک دلیل مشخص ندارد و میتواند به خاطر چند مشکل فنی مختلف باشد. در ادامه، مهمترین دلایل این اتفاق را با هم بررسی میکنیم.
گرمای بیش از حد موتور (داغ کردن)
یکی از سادهترین و معمولترین دلیلها، این است که موتور ماشین شما بیش از حد داغ کرده باشد. وقتی موتور داغ میکند، روغن هم همراه آن داغ میشود و خیلی راحتتر از قبل بخار میشود. این بخار زیاد، فشار داخل موتور را بالا میبرد و از درِ روغن بیرون میزند. مشکلاتی مثل خرابی رادیاتور، کم بودن آب ماشین یا کار نکردن فن میتوانند باعث داغ کردن موتور و در نتیجه بخار شدن زیاد روغن شوند.
استفاده از روغن موتور بیکیفیت یا نامناسب
کیفیت روغنی که استفاده میکنید، خیلی مهم است. روغنهای ارزان و بیکیفیت خیلی زودتر از روغنهای خوب داغ میشوند و به جوش میآیند. این یعنی سریعتر بخار میشوند. همچنین، اگر غلظت یا همان گرانروی روغنی که میریزید برای ماشین شما مناسب نباشد، قطعهها خوب روغنکاری نمیشوند، به هم ساییده میشوند و دمای موتور بالا میرود. این گرمای اضافه نیز، باعث میشود روغن بیشتر بخار کند و از درِ آن بیرون بیاید.
فرسودگی و خرابی رینگهای پیستون
دور هر پیستون در موتور، چند حلقه فلزی به اسم رینگ وجود دارد. کار این رینگها این است که نگذارند گازهای داغی که از سوختن بنزین درست میشود، از کنار پیستون فرار کنند و به قسمتی که روغن هست (یعنی کارتل) بروند. با گذشت زمان و با کار کردن زیاد ماشین، این رینگها ضعیف و فرسوده میشوند؛ آن وقت، گازهای داغ از کنارشان رد میشوند و مستقیم به روغن میخورند. این اتفاق باعث میشود روغن یک دفعه داغ شود و کلی بخار کند. این بخار هم با فشار از درِ روغن بیرون میزند. این مشکل معمولا با کم کردن روغن و دود آبی از اگزوز نیز همراه است.
مشکل در سیستم تهویه کارتر (PCV)
همان طور که گفتیم، سیستمی به اسم PCV وجود دارد که کارش خارج کردن بخار روغن از موتور است. این سیستم یک سوپاپ و چند شیلنگ دارد. اگر این سوپاپ با کثیفی و جرم بسته شود یا شیلنگهایش کیپ شوند، بخار روغن دیگر راهی برای بیرون رفتن ندارد؛ در نتیجه، فشار داخل موتور زیاد میشود و این بخار از هر جای ضعیفی مثل درِ روغن یا واشرها بیرون میزند. این مشکل خوشبختانه با هزینه کم درست میشود.
خرابی واشر سرسیلندر
واشر سرسیلندر یک قطعه خیلی مهم است که بین دو قسمت اصلی موتور قرار دارد و نمیگذارد آب و روغن و گازهای داغ با هم قاطی شوند. اگر این واشر خراب شود یا اصطلاحا بسوزد، این کانالها به هم راه پیدا میکنند؛ برای مثال، ممکن است فشار داغ داخل سیلندر وارد کانالهای روغن شود. این فشار و گرما باعث میشود روغن به شدت بخار کند و از درِ آن بیرون بزند. سوختن واشر سرسیلندر معمولا علامتهای دیگری هم دارد، مثل کم شدن آب رادیاتور، قاطی شدن آب و روغن (رنگ روغن شیری میشود) و داغ کردن ماشین.
خرابی واتر پمپ
واتر پمپ قطعهای است که آب را در موتور میچرخاند تا آن را خنک نگه دارد. اگر واتر پمپ خراب شود یا نشتی داشته باشد، آب دیگر درست در موتور نمیگردد و موتور سریع داغ میکند. این داغ کردن زیاد هم، همان طور، که در اولین مورد گفتیم، مستقیما باعث میشود روغن بخار کند و از درِ آن بیرون بیاید. پس هر مشکلی در سیستم خنک کننده، از جمله خرابی واتر پمپ، میتواند به صورت غیرمستقیم باعث این اتفاق شود.
چگونه بفهمیم این بخار خطرناک است؟
برای اینکه بفهمید موضوع جدی است یا نه، یک آزمایش ساده انجام دهید. ماشین را روشن کنید و بگذارید چند دقیقه کار کند تا گرم شود. بعد با احتیاط درِ روغن را باز کنید.
- اگر یک بخار خیلی کم و مهآلود دیدید که سریع هم در هوا گم میشود، معمولا جای نگرانی نیست؛ این همان بخار طبیعی روغن است.
- اما اگر بخار غلیظ بود، با فشار بیرون میآمد و قطع نمیشد (درست مثل بخار کتری که در حال جوشیدن است)، این نشانه یک مشکل جدی مثل خرابی رینگها یا واشر سرسیلندر است و باید سریع ماشین را به یک مکانیک خوب نشان دهید.
روشهای جلوگیری و کاهش بخار روغن از درب موتور
با رعایت چند نکته ساده میتوانید تا حد زیادی جلوی این مشکل را بگیرید و موتور ماشینتان را سالم نگه دارید.
- همیشه از روغنی استفاده کنید که کارخانه سازنده ماشینتان توصیه کرده است. روغن خوب نقطه جوش بالاتری دارد و در برابر گرما مقاومتر است.
- روغن را سر وقت و طبق کیلومتری که در دفترچه راهنمای ماشین نوشته شده عوض کنید، چون روغن کهنه خاصیتش را از دست میدهد و زودتر بخار میشود.
- همیشه آب رادیاتور و مایع خنک کننده را چک کنید تا مطمئن شوید سیستم خنک کننده ماشینتان درست کار میکند و موتور داغ نمیکند.
- از مکانیک خود بخواهید در سرویسهای دورهای، سوپاپ و شیلنگهای سیستم PCV را چک کند و اگر لازم بود آنها را تمیز یا عوض کند.
- رانندگی با دور موتور خیلی بالا برای مدت طولانی یا جابجا کردن بارهای سنگین، فشار و دمای موتور را بالا میبرد؛ سعی کنید آرام و متعادل رانندگی کنید.
سخن پایانی
پس به طور کلی، بخاری که از درب روغن ماشین بیرون میآید، گاهی یک چیز عادی است و گاهی یک علامت خطرناک. مهم این است که بدانید دلیل آن چیست تا بتوانید درست و به وقت عمل کنید. یادتان باشد که علت خروج بخار از درب روغن موتور معمولا به مواردی مثل داغ کردن موتور، روغن بیکیفیت، خرابی رینگ پیستون، گرفتگی سیستم تهویه و مشکل واشر سرسیلندر برمیگردد. شما با سرویسهای منظم، استفاده از روغن باکیفیت و توجه به سیستم خنک کننده ماشین، میتوانید هم عمر موتور را بیشتر کنید و هم جلوی خرجهای سنگین تعمیرات را بگیرید.
شما هم در این مورد تجربهای دارید؟ اگر تا به حال با این مشکل روبرو شدهاید، برای ما و بقیه دوستان در قسمت نظرات بنویسید که علت آن چه بوده است.
کامنت ها